Zarządzanie jakością oraz bezpieczeństwem żywności stanowi kluczowy element działalności współczesnych przedsiębiorstw z branży spożywczej. Fundamentem efektywnego nadzoru nad tymi obszarami jest podejście procesowe, które znajduje odzwierciedlenie w uznanych modelach, takich jak Koło Deminga (PDCA) oraz normy ISO 9001 i ISO 22000. Aktualizacja normy ISO 9001 z 2015 roku dodatkowo rozszerzyła te założenia o kontekst organizacji oraz realne oczekiwania stron zainteresowanych.
W branży spożywczej szczególną rolę odgrywa System Zarządzania Bezpieczeństwem Żywności zgodny z normą PN-EN ISO 22000:2006. Oparty na modelu podejścia procesowego system ten zapewnia pełną transparentność operacyjną. Z kolei norma PKN-ISO/TS 22004:2014 prezentuje model o bardziej złożonej strukturze, inspirowany Kołem Deminga. Takie podejście ułatwia realizację audytów BRC oraz interpretację danych, co pozwala skutecznie identyfikować obszary wymagające doskonalenia.
Czym jest standard BRC?
Opracowany w Wielkiej Brytanii standard BRC to kompleksowy system zapewnienia bezpieczeństwa żywności, który ma szczególne znaczenie dla dostawców marek własnych współpracujących z brytyjskimi sieciami handlowymi. Ewoluujący od 1998 roku system integruje wymogi norm ISO 9000, HACCP oraz zasad GMP i GHP. Jego celem jest zagwarantowanie jednolitej jakości produktów oraz minimalizowanie ryzyka błędnych interpretacji.
Dlaczego audyty BRC są kluczowe w praktyce?
Audyty BRC, w tym zwłaszcza kontrole niezapowiedziane, stały się standardem w branży spożywczej. Wynika to bezpośrednio z wymogów GFSI, które nakładają obowiązek przeprowadzenia przynajmniej jednego takiego audytu w ciągu trzech lat. Pozwalają one potwierdzić realne działanie systemów bezpieczeństwa, ocenić kulturę bezpieczeństwa żywności w organizacji oraz utrzymać certyfikację wymaganą przez sieci handlowe.
Szeroki zakres standardów BRC
Standard BRC obejmuje swoim zasięgiem wiele zróżnicowanych gałęzi gospodarki, w tym:
-
Bezpieczeństwo żywności: dotyczące produkcji, przetwarzania i pakowania artykułów spożywczych.
-
Opakowania i materiały opakowaniowe: obejmujące wytwarzanie wszelkiego rodzaju materiałów opakowaniowych.
-
Magazynowanie i dystrybucja: skierowane do firm świadczących usługi logistyczne dla produktów wstępnie zapakowanych.
-
Produkty konsumenckie: odnoszące się do produkcji, montażu i pakowania kontraktowego wyrobów konsumenckich.
-
Agenci i brokerzy: dedykowane podmiotom handlowym niebędącym bezpośrednimi producentami.
-
Handel detaliczny: przeznaczone dla sektora handlu detalicznego artykułami spożywczymi.
Kluczowe elementy oceny podczas audytu BRC
Podczas kompleksowej weryfikacji audytorzy biorą pod uwagę szereg istotnych aspektów, takich jak:
-
System HACCP: wdrożony zgodnie z siedmioma zasadami Codex Alimentarius w celu kontroli zagrożeń produkcyjnych.
-
System zarządzania jakością: oparty na udokumentowanych procedurach i pisemnych danych operacyjnych.
-
Środowisko produkcji: uwzględniające zasady GMP i GHP, kontrolę przepływu materiałów oraz stan czystości budynków.
-
Kontrola procesu i produktu: obejmująca analizy laboratoryjne, rotację zapasów, monitoring parametrów oraz nadzór nad sprzętem pomiarowym.
-
Wymagania personalne: weryfikujące higienę, aktualne badania medyczne oraz kwalifikacje i szkolenia pracowników.
Praktyczne lekcje z kontroli jakości w rolnictwie ekologicznym
Warto zauważyć, że krajowy system kontroli produktów rolnictwa ekologicznego opiera się na certyfikacji prowadzonej przez jednostki z akredytacją Polskiego Centrum Akredytacji (PCA). Nadzór nad nimi sprawują instytucje takie jak IJHARiS oraz inspekcje handlowe i weterynaryjne. Pozytywna ocena skutkuje wydaniem certyfikatu na okres od 12 do 18 miesięcy, w trakcie którego prowadzony jest ciągły nadzór.
Główne założenia skutecznego audytu
W procesie przygotowania do audytu warto pamiętać o pięciu fundamentalnych zasadach:
-
Akredytacja i nadzór: korzystanie z usług jednostek certyfikujących posiadających akredytację PCA.
-
Ocena procesu produkcji: skupienie się na całej architekturze procesowej, a nie wyłącznie na gotowym wyrobie.
-
Certyfikat zgodności: uzyskanie potwierdzenia spełnienia rygorystycznych norm na określony czas.
-
Ciągły nadzór: utrzymywanie jakości poprzez regularne kontrole okresowe i analizę skarg.
-
Analiza protokołów: wykorzystanie dokumentacji kontrolnej do obiektywnej oceny działalności.
Automatyzacja audytów BRC z systemem auditomat®
Realizacja rygorystycznych wymogów standardu BRC wymaga wsparcia ze strony nowoczesnych rozwiązań technologicznych. System auditomat® skutecznie wspiera i automatyzuje procesy audytowe w przedsiębiorstwie, oferując elastyczny kreator list kontrolnych oraz obsługę zróżnicowanych typów pytań. Platforma ułatwia także grupowanie zagadnień, zarządzanie ścieżkami audytowymi oraz dokumentowanie stanu obszarów za pomocą zdjęć i kodów QR. Dzięki automatycznemu generowaniu raportów PDF system zapewnia pełną spójność dokumentacji i oszczędza czas zespołów ds. jakości.
